Cənazə namazı
Cənazə Namazı. Quranda “Cənazə namazı qılın” deyə bir ifadə yoxdur, lakin Tövbə 84-də işlənən “Tusalli” sözünü cənazə namazı kimi tərcümə ediblər. Yuxarıda da qeyd etdik ki, salat bütün hallarda “namaz qılmaq” kimi işlənmir. Tövbə 84 ayəsində Allah rəsuluna ölmüş müşriklər üçün dua etməməsini əmr edir.
Tövbə 84. Onlardan ölən heç bir kəs üçün heç vaxt dua etmə, qəbrinin başında durma. Çünki onlar Allahı, Onun rəsulunu dandılar və fasiq olaraq öldülər.
Bu ayəni cənazə namazı kimi tərcümə edənlər, nədənsə Tövbə 103 ayəsində “Salli” və “Salateke” kəlmələrini dua kimi tərcümə ediblər. Ayəyə baxaq:
Tövbə 103. Onların mallarından sədəqə al. Bununla onları təmizləmiş, pak etmiş olarsan. Onlardan ötrü dua et (salli aleyhim), çünki sənin duan (inne salateke) onlar üçün bir arxayınçılıqdır. Allah eşidəndir, biləndir.
Məntiqlə düşünəndə bu ayədə “onlardan ötrü namaz qıl” və “sənin namazın” kimi tərcümə düzgün deyil. Ona görə də məcbur qalıb burada düzgün tərcümə ediblər.
Quranda namazın 3 fiziki hərəkəti göstərilib: Qiyam, rükü, səcdə.
1. Qiyam (ayaq üstə)-Bəqərə 238, Şüəra 218, Saffat 165, Həcc 26.
2. Rükü (əyilmək)-Bəqərə 43, Maidə 55, Fəth 29, Həcc 26.
3. Səcdə (üzü üstə qapanmaq)-Həcc 26, 77, Fəth 29, Zümər 9, Hicr 98, İsra 107.
Namazı bitirdikdən sonra səcdələrin ardından da Allahı ucaltmaq lazımdır (Qaf 40).
15. Namazda nə demək lazımdır? Hədisçilərin əlində bayraq etdiyi əsas mövzu. Guya ancaq bunlar dediyi kimi qılanda düzgün olur. Halbuki Allah bunun da açıqlamasını vermişdir:
Ənkəbut 45. Kitabdan sənə vəhy olunanları oxuyub namaz qıl. Həqiqətən, namaz çirkin və yaramaz işlərdən çəkindirir. Allahı yada salmaq isə ibadətlərin ən əzəmətlisidir. Allah nə etdiklərinizi bilir.
Müzəmmil 20. Elə isə Qurandan sizə asan gələni oxuyun, namaz qılın, zəkat verin və Allah yolunda gözəl bir borc verin.
Ayələrdən görürük ki, yuxarıda verilən 3 fiziki hərəkətdə Qurandan asanımıza gələni oxumaqla namazı qıla bilərik. Allah lazım olan bütün yolları göstərib.
16. Namazın əhatə etdikləri. Namaz yalnız Allah üçün qılınmalıdır, namazda ancaq Allah zikr edilməlidir.
Taha 14. Şübhəsiz, Allah Mənəm, Məndən başqa tanrı yoxdur. Mənə ibadət elə, Məni anmaq naminə də namaz qıl.
Ənam 162. De: “Mənim namazım da, ibadətim də, həyatım və ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allah üçündür”.
Namaz möminin ömrü boyu edəcəyi ibadətdir: Məaric 23. O kəslər ki, daim namaz qılarlar.
17. Namazın qılınma dili. Əsas məsələ Namazın qılınma dilidir. Hədisçilər elə aura yaradıblar ki, sanki Namaz ancaq ərəbcə qılına bilər. Təbii ki, Quranda belə ifadə yoxdur. Orjinal dildə qılınması əladır əlbəttə. Ona görə namazda deyilən ayələrin anlamını bilmək vacibdir. Amma kimsə öz ana dilində namaz qılmaq istəsə ona kimsə qadağa qoya bilməz din adına. Çünki, bütün dillər Allaha məxsusdur. Rum 22. Göylərin və yerin yaradılışı, dillərinizin və rənglərinizin müxtəlifliyi də Onun qüdrət əlamətlərindəndir. Şübhəsiz ki, bunda bilənlər üçün nişanələr vardır.
Tövbə 84. Onlardan ölən heç bir kəs üçün heç vaxt dua etmə, qəbrinin başında durma. Çünki onlar Allahı, Onun rəsulunu dandılar və fasiq olaraq öldülər.
Bu ayəni cənazə namazı kimi tərcümə edənlər, nədənsə Tövbə 103 ayəsində “Salli” və “Salateke” kəlmələrini dua kimi tərcümə ediblər. Ayəyə baxaq:
Tövbə 103. Onların mallarından sədəqə al. Bununla onları təmizləmiş, pak etmiş olarsan. Onlardan ötrü dua et (salli aleyhim), çünki sənin duan (inne salateke) onlar üçün bir arxayınçılıqdır. Allah eşidəndir, biləndir.
Məntiqlə düşünəndə bu ayədə “onlardan ötrü namaz qıl” və “sənin namazın” kimi tərcümə düzgün deyil. Ona görə də məcbur qalıb burada düzgün tərcümə ediblər.
Quranda namazın 3 fiziki hərəkəti göstərilib: Qiyam, rükü, səcdə.
1. Qiyam (ayaq üstə)-Bəqərə 238, Şüəra 218, Saffat 165, Həcc 26.
2. Rükü (əyilmək)-Bəqərə 43, Maidə 55, Fəth 29, Həcc 26.
3. Səcdə (üzü üstə qapanmaq)-Həcc 26, 77, Fəth 29, Zümər 9, Hicr 98, İsra 107.
Namazı bitirdikdən sonra səcdələrin ardından da Allahı ucaltmaq lazımdır (Qaf 40).
15. Namazda nə demək lazımdır? Hədisçilərin əlində bayraq etdiyi əsas mövzu. Guya ancaq bunlar dediyi kimi qılanda düzgün olur. Halbuki Allah bunun da açıqlamasını vermişdir:
Ənkəbut 45. Kitabdan sənə vəhy olunanları oxuyub namaz qıl. Həqiqətən, namaz çirkin və yaramaz işlərdən çəkindirir. Allahı yada salmaq isə ibadətlərin ən əzəmətlisidir. Allah nə etdiklərinizi bilir.
Müzəmmil 20. Elə isə Qurandan sizə asan gələni oxuyun, namaz qılın, zəkat verin və Allah yolunda gözəl bir borc verin.
Ayələrdən görürük ki, yuxarıda verilən 3 fiziki hərəkətdə Qurandan asanımıza gələni oxumaqla namazı qıla bilərik. Allah lazım olan bütün yolları göstərib.
16. Namazın əhatə etdikləri. Namaz yalnız Allah üçün qılınmalıdır, namazda ancaq Allah zikr edilməlidir.
Taha 14. Şübhəsiz, Allah Mənəm, Məndən başqa tanrı yoxdur. Mənə ibadət elə, Məni anmaq naminə də namaz qıl.
Ənam 162. De: “Mənim namazım da, ibadətim də, həyatım və ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allah üçündür”.
Namaz möminin ömrü boyu edəcəyi ibadətdir: Məaric 23. O kəslər ki, daim namaz qılarlar.
17. Namazın qılınma dili. Əsas məsələ Namazın qılınma dilidir. Hədisçilər elə aura yaradıblar ki, sanki Namaz ancaq ərəbcə qılına bilər. Təbii ki, Quranda belə ifadə yoxdur. Orjinal dildə qılınması əladır əlbəttə. Ona görə namazda deyilən ayələrin anlamını bilmək vacibdir. Amma kimsə öz ana dilində namaz qılmaq istəsə ona kimsə qadağa qoya bilməz din adına. Çünki, bütün dillər Allaha məxsusdur. Rum 22. Göylərin və yerin yaradılışı, dillərinizin və rənglərinizin müxtəlifliyi də Onun qüdrət əlamətlərindəndir. Şübhəsiz ki, bunda bilənlər üçün nişanələr vardır.
Məlumat Saytda şərhləri oxumaq, şərh yazmaq, xəbər göndərmək üçün QEYDİYYATDAN keçməyiniz lazımdır.
